İcra takibine karşı borçlunun itiraz hakları İcra ve İflas Kanunu’nda (İİK) sıkı sürelere bağlanmıştır (ilamsız takiplerde 7 gün, kambiyo takiplerinde 5 gün). Süresinde itiraz edilmemesi halinde icra takibi kesinleşmektedir. Kesinleşen bir icra takibinde borçlu tarafından takibe konu senedin sahte olduğu, imza veya yazının kendisine ait olmadığı ya da açığa atılan imzanın kötüye kullanıldığı iddia edilse dahi, bu iddialar takibi kendiliğinden durdurmaz.

I. Sahtecilik İddiası ve HMK m. 209/1 Hükmünün İcra Takiplerine Etkisi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 209/1. maddesinde "Adi bir senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz" denilmektedir. Ancak Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları uyarınca, İcra ve İflas Kanunu özel kanun niteliğinde olduğundan HMK m. 209/1 hükmü icra takiplerinde kendiliğinden takibi durdurucu bir etki yaratmaz.

İçtihatlar çerçevesinde:

  • Kambiyo takiplerinde imza itirazı (İİK m. 170) satışı durdurur fakat takibi kendiliğinden durdurmaz (İcra mahkemesi geçici durdurma kararı verebilir).
  • Senetteki yazı veya metinde sahtecilik iddiası borca itiraz (İİK m. 169/a) niteliğindedir ve yine takibi kendiliğinden durdurmaz.

II. Savcılık Suç Duyurusu veya Ceza Davası İcra Takibini Durdurur mu?

Borçlunun takibe konu senet hakkında Cumhuriyet Savcılığına sahtecilik, dolandırıcılık veya açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçlamasıyla başvurması veya Ceza Mahkemesinde kamu davası açılması icra takibini kendiliğinden durdurmaz.

İcra Mahkemeleri, özel usul kurallarını uygulayan takip hukuku mahkemeleri olduğundan, Ceza Mahkemesindeki yargılamayı veya Savcılık soruşturmasını bekletici mesele yapamaz ve bu gerekçe ile takibin durdurulmasına karar veremez.

III. Ceza Soruşturması/Kovuşturması Kapsamında Takip Nasıl Durdurulabilir?

İcra takibinin ceza soruşturması veya davası sebebiyle durdurulabilmesi için aşağıdaki yasal mekanizmaların işletilmesi zorunludur:

  • Savcılık veya Ceza Mahkemesince Verilecek Tedbir Kararı: Cumhuriyet Savcılığı soruşturma dosyasından veya yargılamayı yürüten Ceza Mahkemesi kovuşturma dosyasından, borçlunun talebi üzerine icra takibinin durdurulmasına ilişkin açık bir İhtiyati Tedbir Kararı verirse icra takibi durdurulabilir.
  • Genel Mahkemede Menfi Tespit Davası (İİK m. 72): Borçlu, sahtecilik iddiasına dayanarak Asliye Hukuk Mahkemesinde Menfi Tespit Davası açıp bu mahkemeden İİK m. 72 uyarınca alacak miktarının %15'inden az olmamak üzere teminat karşılığında icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı alabilir.

Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlı olup somut hukuki durumlara doğrudan çözüm teşkil etmez. Karşılaşacağınız hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışmanız tavsiye edilir.