Ülkemizde her yıl yüz binlerce trafik kazası meydana gelmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı verilerine göre ülkemizde her yıl 200 binin üzerinde ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası gerçekleşmektedir. Bu kazalar neticesinde yaşanan can kayıpları, ölen kişilerin geride kalan yakınlarını hem manevi bir çöküntüye sürüklemekte hem de ciddi maddi kayıplarla baş başa bırakmaktadır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinde düzenlenen Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, ölenin yaşarken maddi veya bedeni destek sağladığı kişilerin, ölüm sebebiyle gelecekte uğrayacakları kayıpları gidermeyi amaçlayan bir maddi tazminat türüdür. Tazminatın temel amacı; ölenin desteğinden mahrum kalan kişilerin sosyal ve ekonomik yaşantılarını, ölüm gerçekleşmemiş gibi sürdürebilmelerini sağlamaktır.
Destekten yoksun kalan yakınlar, bu dava ile birlikte uğradıkları derin elem ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat talebinde de bulunabilirler.
Tazminat Talep Etmenin Şartları
Bu tazminat türünden yararlanabilmek için en temel şart, tazminat talep eden kişinin ölen kişinin sağlığında ondan fiili veya düzenli bir destek alıyor olması ya da gelecekte destek alacağının karine olarak kabul edilmesidir (eş, küçük çocuklar ve anne-baba için fiili destek karine olarak kabul edilir; diğer yakınların ise desteği ispatlaması gerekir).
Görevli ve Yetkili Mahkemeler
Destekten yoksun kalma tazminatı davalarında görevli mahkeme, gerçek kişilere karşı Asliye Hukuk Mahkemesi; ZMMS (Trafik Sigortası) şirketlerine karşı ise Asliye Ticaret Mahkemesi veya hızı nedeniyle sıklıkla tercih edilen Sigorta Tahkim Komisyonu’dur.
Yetkili mahkeme ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu uyarınca şu yerlerde açılabilir:
- Davalının yerleşim yeri mahkemesinde,
- Birden fazla davalı varsa, davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde,
- Davalı sigorta şirketi veya tüzel kişilik ise şirket merkezinin veya işlemi yapan şubenin bulunduğu yer mahkemesinde,
- Trafik kazasının gerçekleştiği yer mahkemesinde,
- Zararın meydana geldiği yer mahkemesinde,
- Zarar görenin (davacının) kendi yerleşim yeri mahkemesinde.
Zamanaşımı Süreleri ve Ön Başvuru Şartı
Trafik kazalarından doğan tazminat istemlerinde zamanaşımı süresi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Ancak kaza eylemi aynı zamanda Türk Ceza Kanunu uyarınca suç teşkil ediyorsa ve ceza kanunlarında bu suç için daha uzun bir uzamış (ceza) zamanaşımı süresi öngörülmüşse, tazminat davası bu uzun süre içinde de açılabilir.
Kritik Uyarı: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, sigorta şirketine karşı dava açılmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması yasal bir dava şartıdır. Ayrıca dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin de işletilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlı olup somut hukuki durumlara doğrudan çözüm teşkil etmez. Karşılaşacağınız hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışmanız tavsiye edilir.